Döviz Kurları ve Emtia Fiyatlarındaki Değişimin BİST Sektörel Endekslerindeki Volatiliteye Etkisi

Özet

Bu çalışmada; döviz kurları ve emtia fiyatlarındaki değişimin, BİST Sınai, BİST Hizmetler ve BİST Gıda İçecek endekslerindeki volatilite üzerine etkisi TGARCH yöntemiyle ampirik olarak araştırılmıştır. Döviz kuru için %50 dolar ve %50 euro olacak şekilde sepet kur değeri; emtia fiyatları için ise Bloomberg Emtia, Endüstriyel Metaller, Değerli Metaller, Petrol Malzemeleri, Tarım endeksleri esas alınmıştır. Analizler 2008 krizi sonrası dönemde, 2018 kur krizine dayalı bir ayrım ile, 2009-2017 ve 2018-2024 kapsamları için uygulanmıştır. 2009-2017 döneminde döviz kurunun etkisi tüm modellerde negatif ve anlamlı bulunmuştur. Emtia etkileri daha sınırlı olmakla birlikte, özellikle endüstriyel metaller ve petrol ürünleri bazı modellerde pozitif etki göstermiştir. Bu dönemde volatilite kalıcılığı hizmetler sektöründe belirgin şekilde öne çıkarken, gıda sektörü negatif şoklara karşı görece kırılgan bulunmuştur. 2018-2024 döneminde ise kur baskısı sürmüş, emtia-borsa etkileşimi daha geniş bir alana yayılmıştır. Ayrıca volatilite dinamikleri önemli ölçüde değişmiş ve şokların kalıcılığı artmıştır.