İşletme Akademisi Dergisi

Aile İşletmelerinde Yönetim Kurulu Yapısının EFQM Sürecine Etkisi

2025-12-30T17:08:09+00:00

Bu araştırmanın amacı, aile işletmelerinde yönetim kurulu yapısının EFQM (European Foundation for Quality Management) sürecine etkisini incelemektir. Çalışmada Kütahya Ticaret Odasına bağlı 180 anonim aile işletmesinin faaliyet raporları içerik analizine tabi tutulmuştur. EFQM puanları (liderlik, uygulama, sonuç) bağımlı değişken; yönetim kurulu yapısı (CEO ikilemi, kadın üye oranı, yönetim kurulu büyüklüğü, icracı üye oranı) bağımsız değişken; şirket yaşı, sektörü ve ortaklık yapısı ise kontrol değişkeni olarak modele dahil edilmiştir. EFQM ölçümü için Kalite Derneği’nin Türkçeye uyarladığı 119 maddelik Mükemmellik Odaklı İç Analiz Modeli kullanılmıştır. Her açıklama için 1 puan verilerek ortalama puanlar hesaplanmıştır. Regresyon analizleri sonucunda, aile işletmelerinde EFQM süreci üzerinde yönetim kurulu yapısının anlamlı etkisi olduğu, özellikle CEO ikilemi, kadın üye oranı, icracı üye oranı ve kurul büyüklüğünün EFQM boyutlarını pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir.

Üniversite Öğrencilerinin Katılım Bankacılığına Yönelik Algıları: Iğdır, Niğde ve Tokat İllerinde Bir Araştırma

2025-12-30T17:12:17+00:00

Katılım Bankacılığı, İslami finans ilkelerine göre faaliyette bulunan ve ağırlıklı olarak dini inançları gereği faiz hassasiyeti gösteren müşterilerin tasarruflarının değerlendirildiği bir bankacılık sistemidir. Bu çalışmada, Iğdır Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi (UBF), Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF) ve Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Erbaa Sağlık Bilimleri Fakültesi (ESBF) öğrencilerinin Katılım Bankacılığına yönelik algının ve bilgi düzeyinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada, “Nicel Araştırma Yöntemleri” arasından “Tarama Araştırmaları” kullanılmıştır. Çalışmada, araştırmanın evrenini temsil kabiliyeti bulunan toplam 237 kişilik örneklem grubundan Tarama Araştırmalarında sıklıkla kullanılan anket araştırması yoluyla veriler toplanmıştır. Çalışma kapsamında, ilgili üniversite ve bölümlerdeki öğrencilerin Katılım Bankacılığına yönelik algı ve bilgi düzeyleri ile bir takım demografik değişkenler arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılığın olup olmadığı analiz edilmiş ve çalışma kapsamında oluşturulan hipotezler test edilmiştir. Analiz sonucunda, bir kısım demografik değişkenler ile Katılım Bankacılığına yönelik algı ve bilgi düzeyleri arasında çeşitli sorular özelinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.

Sermaye Artırımı Olasılığını Etkileyen Firmaya Özgü Faktörler: BIST Sanayi Sektörü Üzerine Bir Uygulama

2025-12-30T17:16:13+00:00

Firmalar faaliyetlerini gerçekleştirebilmek adına ihtiyaç duydukları finansmanı borçlanma ve özsermaye olmak üzere temelde iki kaynaktan sağlamaktadır. Son dönemde Türkiye’de borçlanma maliyetlerindeki artışlar özkaynak ile finansmanı daha önemli hale getirmiştir. Bu durumda, firmalar finansman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sermaye artırımı yapmaktadır. Çalışmada, sermaye artırım kararlarını etkileyen firmaya özgü faktörlerin belirlenmesi amaçlanmış olup firmaların finansal tablolarından hareketle sermaye artırımı yapma olasılıkları araştırılmıştır. Bu kapsamda 2013-2024 döneminde BIST sanayi sektöründe yer alan 104 firmanın verileri panel ikili tercih modeli ile incelenmiştir. Çalışmada sermaye artırımı, bağımlı değişken olarak kullanılmış olup firmalar sermaye artırımı yaptıkları durumda 1 değerini, sermaye artırımı yapmadıkları durumda ise 0 değerini almaktadır. Modelde açıklayıcı değişken olarak likidite, karlılık, finansal yapı, borçluluk seviyelerini ve ölçeklerini yansıtan temel oranlar analiz kapsamına dahil edilmiştir. Analiz sonucuna göre, firmaların toplam aktiflerinde, duran varlık oranında, kısa vadeli borç oranında ve finansman giderlerinde meydana gelen artışlar, sermaye artırımı yapılma olasılığını anlamlı olarak yükseltmektedir.

Döviz Kurları ve Emtia Fiyatlarındaki Değişimin BİST Sektörel Endekslerindeki Volatiliteye Etkisi

2025-12-30T17:19:19+00:00

Bu çalışmada; döviz kurları ve emtia fiyatlarındaki değişimin, BİST Sınai, BİST Hizmetler ve BİST Gıda İçecek endekslerindeki volatilite üzerine etkisi TGARCH yöntemiyle ampirik olarak araştırılmıştır. Döviz kuru için %50 dolar ve %50 euro olacak şekilde sepet kur değeri; emtia fiyatları için ise Bloomberg Emtia, Endüstriyel Metaller, Değerli Metaller, Petrol Malzemeleri, Tarım endeksleri esas alınmıştır. Analizler 2008 krizi sonrası dönemde, 2018 kur krizine dayalı bir ayrım ile, 2009-2017 ve 2018-2024 kapsamları için uygulanmıştır. 2009-2017 döneminde döviz kurunun etkisi tüm modellerde negatif ve anlamlı bulunmuştur. Emtia etkileri daha sınırlı olmakla birlikte, özellikle endüstriyel metaller ve petrol ürünleri bazı modellerde pozitif etki göstermiştir. Bu dönemde volatilite kalıcılığı hizmetler sektöründe belirgin şekilde öne çıkarken, gıda sektörü negatif şoklara karşı görece kırılgan bulunmuştur. 2018-2024 döneminde ise kur baskısı sürmüş, emtia-borsa etkileşimi daha geniş bir alana yayılmıştır. Ayrıca volatilite dinamikleri önemli ölçüde değişmiş ve şokların kalıcılığı artmıştır.

Sağlık Hizmetlerinde Faaliyet Tabanlı Maliyetleme: COVID-19 Testleri Üzerine Bir Uygulama

2025-12-30T17:22:11+00:00

Bu çalışmanın amacı, bir laboratuvarın COVID-19 testleri olan PCR, antikor ve antijen testlerine ilişkin birim maliyetlerini Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM) yöntemiyle belirleyerek geleneksel yöntemle karşılaştırmaktır. Çalışmada faaliyet merkezleri “sekreterlik”, “numune alma” ve “analiz” olarak tanımlanmış; süreç analizi aracılığıyla her testin kaynak kullanım oranları saptanmıştır. Bulgular, geleneksel yöntemin PCR testinin maliyetini 4.83 TL eksik, antikor testini 9.71 TL fazla ve antijen testini 17.79 TL fazla hesapladığını ortaya koymuştur. FTM yöntemi, testlerin gerçek kaynak tüketimini daha doğru biçimde belirlemiş; en kısa sürede (20 dakika) ve en düşük maliyetle (35.36 TL) gerçekleştirilen testin antijen testi olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, FTM yöntemi sağlık kurumlarında maliyetlerin doğru hesaplanmasını, kaynakların etkin kullanımını ve karar vericilerin güvenilir finansal bilgiye erişimini sağlayan etkili bir maliyetleme yaklaşımıdır.

Meta Analysis of Technical Efficiency Studies in Healthcare Systems

2025-12-30T17:25:14+00:00

Technical efficiency is crucial in health systems for effective resource management, cost control, patient safety, and quality care. This study aimed to compare the technical efficiency of different health systems through a systematic review and meta-analysis following PRISMA guidelines. Literature published between 2014 and 2024 was searched in PubMed, Web of Science, Scopus, Science Direct, and EBSCO using the keywords “Technical Efficiency” and “Healthcare Systems.” Only full-text, peer-reviewed English studies were included. Out of 278 studies identified, seven met the inclusion criteria. The meta-analysis showed positive and statistically significant mean differences, indicating improvements in technical efficiency across models. Overall, enhancing efficiency in health systems supports better resource utilization and higher-quality patient care. The consistent positive outcomes provide valuable insights for future research and the development of effective health policies.